अभिनयाच्या 'लेणी'तील 'यक्ष' 'कुळंबीण'...

दिपाली बडेकर...

पुण्यात महाज्योति या शासकीय संस्थेच्या वतीने राष्ट्रपिता महात्मा जोतीराव फुले यांच्या 'तृतीय रत्न' या नाटकाचा शुभारंभाचा प्रयोग पाहण्याची संधी मिळाली... ज्या पुण्यात जोतीरावांनी या नाटकाची निर्मिती केली ...त्याचा नाटकाचा प्रथम प्रयोग पाहण्याची संधी मिळाली...कृतकृत्य झाल्याची भावना मनात निर्माण झाली.. या निमित्ताने अनिरुद्ध वनकरांच्या अष्टपैलू व्यक्तिमत्त्वातील दिग्दर्शन या गुणाचा परिचय झाला.... या नाटकाला काळजात उतरवून घ्यावे इतकी मेहनत यावर अनिरुद्ध नी केली आहे...पदोपदी त्यांची मेहनत आपल्याला हे नाटक पाहताना दिसून येते...

प्रस्थापित अभिनय वर्तुळातील तेच तेच चेहरे न घेता संपूर्ण महाराष्ट्रात फिरून त्यांनी कलाकारांची निवड केली आहे...आणि कलाकारांनीही आपला जीव ओतून त्या व्यक्तिरेखा जिवंत केल्यात... दस्तुरखुद्द जोतीरावांच्या काळात हे नाटक रंगभूमीवर येऊ शकले नाही मात्र जवळपास दीडशे वर्षानंतर ते रंगभूमीवर आले...किती हा मोठा विरोधाभास...!

यातली कुळंबीन साकारणाऱ्या दीपाली बडेकर ने तर अक्षरशः त्या रंगभूमीवर राज्य केले... तिच्या सर्वांगसुंदर अभिनयाने उपस्थित प्रेक्षकांना मंत्रमुग्ध केले...

दीपा... एक गुणी अभिनेत्री...! तिने आजवर राणी मुखर्जी, अमीर खान यांच्यासारख्या दिगग्ज व्यक्तींसोबतअगदी लिलया ती अभिनेत्री म्हणून वावरली... फेसबुकवर तृतीय रत्न नाटकाची जाहिरात पाहिली आणि त्यात दीपाली बडेकर हे नाव मला दिसले तेंव्हा तिचा अभिनय पाहण्याची संधी आयतीच चालून आली...

सुरुवातच तिच्या प्रवेशाची...१५० वर्षांपूर्वीची कुळंबीन तिने अगदी हुबेहूब साकारली... तिच्या वेदना,देवभोळेपणा, पोटातल्या बाळविषयची अतीव काळजी...नवऱ्याच्या पाठीशी उभी राहणारी स्त्री आणि या भिक्षुकशाहीच्या खोटेपणाचा बुरखा टराटरा फाडणारी कुळंबीन काही केल्या नजरेसमोर जात नाही...खरतर या नाटकात सर्वच कलाकारांनी उत्कृष्ट काम केले आहे तरीही या नाटकाची जान म्हणाल तर विदूषक,कुळंबीन,जोशी आणि दिग्दर्शक अनिरुद्ध वनकर होते...

दीपाने सौन्दर्याच्या रूढ समजुतींना फाट्यावर मारून स्वतःच्या अभिनयाच्या सौंदर्याने लाखो मनं जिंकून घेतली आहेत... मराठी चित्रपट सृष्टीत जात,वशिला, बापकमाई अशा मार्गाने आलेल्या अभिनेत्रींना आम्ही सहन करतो मात्र दीपाचा अभिनय पाहिला की अभिनयातल्या गुणवत्तेची स्मिता पाटील या गुणी अभिनेत्री च्या जवळपास जाणारी व्यक्तिरेखा दीपाची आहे... तिचे डोळे खूप बोलके आहेत... केरळातील अस्पृश्य समाजातल्या महिलांना स्वतःचे स्तन झाकण्याचा कर द्यावा लागत असे.. अशावेळी केरळात नागेली नावाची चळवळ उभी राहिली आणि त्यातून स्त्रियांना स्तन झाकण्याचा अधिकार मिळाला...त्यावर आधारित नागेली या नाटकात दीपाची स्वतंत्र अभिनेत्री म्हणून ओळख निर्माण झाली... तिचा अभिनय पाहायचा असेल तर तिच्या डोळ्यातून तो ओसंडून वाहत असतो...सलाम आहे तिला..तिच्या अभिनयाला...!

या यक्ष कुळंबीनीचा विश्वाकर्मा आहेत आमच्या माई ,बापू आणि किशोरदा... किशोरदाचा परिसस्पर्श लाभला आणि अनेक लेकरांच्या आयुष्याला वाट सापडली...ग्रेट समाजशिक्षक आहे किशोरदा....! माई आणि बापू म्हणजे जगणं शिकवणारी आभाळाएव्हढी माणसं... लेक झाली म्हणून गर्भातच तिचा गळा घोटणारे आईबाप आपण पाहिले असतील मात्र मुलींच्या जन्माचे स्वागत करून त्यांना घडवणारे सूर्यकांत बडेकर बापू अवलिया व्यक्तिमत्त्व आणि संवेदनशील कवीही...! चार ही लेकी चार दिशांना भारताची गौरव गाथा सांगणारी राजमुद्रा बनून उभ्या आहेत...

अखेर एवढंच सांगेन...दीपा अभिनयाच्या लेणीत कोरलेली यक्ष कुळंबीन दिसते मला....

दीपा तुझ्या रूपाने मराठी रंग आणि चित्रपट सृष्टीचा वनवास संपून नक्कीच चांगले आणि दर्जेदार पाहायला मिळेल याबाबत ठाम विश्वास वाटतो..

जय भीम ...जय भारत...